EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
Als ik een onderzoek doe...
...zeg ik tegen de ouders: jullie lijden onder haar ziekte.
Zij lijdt niet.
Jullie kind ligt hier als Sneeuwwitje.
Alles om haar heen is zo vreselijk...
...dat dit haar manier is om zich te beschermen.
Ze wacht tot het beter wordt.
En dan heeft ze een kans om te ontwaken en weer 'n normaal, levendig mens te zijn.
DARIA (DASHA) - 7 JAAR OUD REAGEERT 5 MAANDEN NIET MEER
We weten niet hoe dit kan. Ze deed aan atletiek, hardlopen.
Ze was actief op school.
We weten niet hoe het komt.
KINDERPSYCHIATER
Leg 'm nu maar op haar buik.
Even kijken.
Leg 'm er maar op.
Deze keer veranderde haar bloeddruk niet met ijs op haar buik.
Toen ik haar vorige keer onderzocht wel.
Dus ze is iets verder weg.
Dat is meestal zo als iemand lang ligt.
IN DE AFGELOPEN 15 JAAR...
...LEDEN HONDERDEN GETRAUMATISEERDE KINDVLUCHTELINGEN IN ZWEDEN...
...AAN HET BERUSTINGSSYNDROOM.
ZE TREKKEN ZICH TERUG UIT DE WERELD EN VERZINKEN IN EEN SOORT COMA...
...SOMS JARENLANG.
Het begint ermee dat ze niet meer praten.
Ze gaan gewoon liggen.
En dan gaan ze steeds minder eten.
Dan houden ze helemaal op met eten en met drinken.
De meeste ouders weten niet wat er aan de hand is...
...dus ze denken dat het kind doodgaat.
Mijn partners en ik hadden een bedrijf in internetservice.
Mensen van de geheime dienst van de overheid...
...vroegen me het internet af te sluiten.
Zodat mensen in de regio geen toegang hadden tot informatie...
...en niemand wist wat er gebeurde in de hoofdstad.
Ja.
Het jaar daarop kwamen ze met bedreigingen.
Ze herinnerden ons eraan dat we eerder niet naar ze geluisterd hadden...
...en het internet niet afgesloten was.
We kregen bijna een half jaar bedreigingen.
Ze namen hem mee en zijn documenten.
Hij lag in het ziekenhuis en daar zocht ik hem op.
Hij werd bewaakt, maar het was niet lastig om in het ziekenhuis te komen.
Ik betaalde de bewakers om hem te mogen zien.
Hij was zwaar mishandeld.
Hij was ook gemarteld.
We hebben ze betaald om hem te laten ontsnappen.
Hij zat eerst een tijdje ondergedoken.
Ja.
En toen vluchtte hij naar Zweden.
Ondertussen werd ik geschaduwd en achtervolgd.
Op een dag nadat ik de kinderen naar school had gebracht...
...kwam ik weer thuis. Ze wachtten me op bij de deur.
De vrouw van zijn partner en ik...
...werden gemarteld en geslagen.
Ze namen me mee het bos in...
...en een van hen verkrachtte me.
Ze zeiden dat als onze echtgenoten niet binnen 20 dagen terug waren...
...ze ons allemaal zouden doden: onze kinderen, onze echtgenoten en ons.
We zijn naar Zweden gevlucht.
'We moeten het spook zoeken', zei Cesar.
'Zie je iemand?', vroeg Cesar.
Asta drukte haar neus tegen het raam.
'Geen spook', zei ze.
Asta ging Cesar helpen.
Ze trokken aan z'n benen, maar de aarde hield hem tegen.
Gefeliciteerd van Mona.
Daria, zeven jaar.
Gefeliciteerd, Daria, zeven jaar.
Alessan...
- Alessandro. -...dro.
Sommige kinderen zijn zich bewust van de asielprocedure...
KINDERARTS
...en van dat de toekomst onzeker is. We weten dat...
...een lange periode van onzekerheid na een trauma zeer schadelijk is.
Zekerheid is de basis voor rehabilitatie na een trauma.
We vroegen in Zweden de vluchtelingenstatus aan.
We moesten anderhalf jaar wachten.
Toen kregen we te horen dat er een besluit genomen was...
...en gingen we er samen heen.
Ze lazen het besluit...
...en de redenen waarom we gevlucht waren op.
Het hele verhaal.
De kinderen wisten dat niet allemaal.
We hadden het ze niet verteld.
Zodat ze het niet hoefden te weten.
De kinderen begonnen...
De jongste begon gelijk te huilen.
Ze konden inmiddels Zweeds verstaan.
Ze begrepen het voor het voor ons werd vertaald.
DE ASIELAANVRAAG VAN HET GEZIN WERD AFGEWEZEN.
Toen begonnen de problemen met Dasha.
Ze belden dat ik naar school moest komen.
Haar juf zei dat mijn dochter huilde...
...omdat ze terug moest en gedood zou worden.
Alle kinderen op school huilden.
De juf wist niet wat er aan de hand was.
Ze wilde al gauw niet meer eten en daarna reageerde ze nergens meer op.
HET GEZIN GAAT IN HOGER BEROEP NA DE AFWIJZING...
...EN WACHT OP EEN UITSPRAAK.
Kinderen met het berustingssyndroom zien we vanaf 2003, 2004, 2005.
We waren verrast, want...
...dit leek totaal niet op iets wat we kenden.
Er gingen destijds allerlei geruchten.
'De kinderen doen gewoon alsof ze ziek zijn...
...of de ouders vergiftigen de kinderen.'
En de politici herhaalden dat.
Maar die geruchten bleken wat we nu nepnieuws zouden noemen.
Propaganda van extreemrechtse activisten.
Elk onderzoek gaf hetzelfde resultaat.
Er werd totaal niet gemanipuleerd van buitenaf.
We hebben het over kinderen die echt ziek zijn en het is niet niks.
KAREN - 12 JAAR OUD REAGEERT ZES MAANDEN NIET MEER
Hij was een goede leerling, erg goed in wiskunde.
Zelfs de leraren op zijn school in Zweden zeiden dat Karen erg goed was in wiskunde.
Hij vond school erg leuk.
HET GEZIN VAN KAREN HEEFT EEN TIJDELIJKE VERBLIJFSVERGUNNING VAN 13 MAANDEN.
ALS DIE AFLOOPT, MOETEN ZE OPNIEUW ASIEL AANVRAGEN.
Ik werkte in een restaurant en die dag hadden we veel gasten.
Een aantal praatte met elkaar...
...en ik hoorde per ongeluk dat ze zeiden...
...dat ze mensen hadden gedood.
We begrepen dat er moorden waren gepleegd...
...en dat dit de mensen waren die de bevelen daartoe opvolgden.
Op weg naar huis moest ik mijn zoon Karen oppikken.
Ik was met een vriend die ons thuisbracht in zijn auto.
Onderweg werden we tegengehouden.
Ze sneden ons af en hielden ons tegen.
Toen mijn vriend uitstapte, schoten ze hem neer.
Ik kon uitstappen en mijn zoon uit de auto slepen en we zijn weggerend.
Tegen de tijd dat we in Zweden kwamen...
...was mijn zoon ontzettend gestrest.
Hij was heel overstuur en bang...
...keek constant naar buiten en zag van alles.
De kinderen hebben veel gezien.
IMMIGRATIEADVOCAAT
Ze komen naar Zweden...
...gaan naar school, maken vrienden, spreken perfect Zweeds...
...en opeens...
...moet je terug?
Ik denk niet dat kinderen dat aankunnen.
Je wilt hem zien slikken.
HUISARTS
Kijk tot hij slikt.
Hou hem niet te stevig vast.
Zachtjes, met een vinger.
Hij heeft nog niet geslikt.
Nu heeft hij geslikt.
Nu kun je de volgende hap geven. Ga maar door.
IJs is misschien niet het gezondst, maar het is iets wat hij kan eten.
Nog maar een keer.
Doe zijn mond open en schep het ijs erin.
Goed zo, doe zijn mond dicht.
Het zit niet achter zijn tanden.
Ik denk niet... Daar.
Nee, te ver omhoog.
Eens kijken wat hij doet.
Even afwachten.
Goed zo. Nu slikte hij.
Je moet z'n ogen open doen.
Dit is wat je moet doen.
Goed zo. Hij kijkt me bijna aan.
Probeer wat te zeggen.
Hallo, jongen.
Dat is goed.
Niet te veel, niet te lang.
Het komt wel goed.
Het is zo moeilijk.
Ja, het is moeilijk. Maar je ziet dat het werkt.
Je ziet dat het werkt.
Probeer het.
Hallo.
Hallo. Zeg het elke dag.
Probeer in mijn hand te knijpen, Karen.
Zeg jij het. Probeer in mijn hand te knijpen.
Karen, lieve jongen.
M'n lieve schat.
M'n knappe jongen.
De immigranten die dit syndroom krijgen, komen uit bepaalde delen van de wereld.
KINDERARTS
Ze komen uit de Balkan, de voormalige Sovjetrepublieken...
...aan de zuidgrens van Rusland of behoren tot etnische minderheden.
Dat is lastig te verklaren.
Deze kinderen en hun familie waren continu het slachtoffer van ellende.
Psychisch of lichamelijk of beide.
En ze staan voor het trauma van deportatie.
LEYLA - 10 JAAR OUD REAGEERT 7 MAANDEN NIET MEER
Dit is een jezidi-gezin.
Jezidi's zijn meestal tweederangsburgers in de landen waar ze wonen.
Ze komen uit een klein dorp met zo'n dertig huizen.
Het dorp had één put die door iedereen werd gebruikt.
Dus de moeder haalde elke dag water.
Op een dag toen de moeder water ging halen...
...kwamen er vier mannen, die haar alle vier verkrachtten.
Haar eigen vader verklaarde luid...
...dat hij zijn dochter moest doden, omdat ze...
...zijn naam ten schande had gemaakt.
Onze kinderen hebben het zwaar gehad.
Ze gaan naar school, maar we weten niet hoe we hier moeten overleven.
Het is allemaal angst. Die giert door ons lijf.
Laten we dit proberen.
Eens kijken. Haar bloeddruk is normaal.
Haar hartslag is nu wat snel.
Ik weet niet of dat normaal is voor haar.
Ik leg deze op haar buik om 'm koud te maken.
Dan kunnen we zien of haar bloeddruk en hartslag erop reageren.
109 over 68. Hartslag is 96.
Dat schrijf ik op.
Even kijken.
Nu meten we nog een keer.
Als ik 'm op jouw buik zou doen...
...zou je bloeddruk omhoogschieten.
- Klopt haar hart snel? -Sorry?
- Klopt het snel? -Ja.
Maar dat is niet ongebruikelijk.
- Het is niet goed, hè? -Jawel...
...want het betekent dat ze een beetje reageert op wat we doen.
Haar hartslag is niet altijd hoog.
Dat komt doordat ik hier ben.
- Is het een probleem? -Nee, maak je geen zorgen.
Het is nog hetzelfde.
Ze reageert hier helemaal niet op.
Het doet haar niets.
Rustig maar.
Ik wil dat mijn zus beter wordt.
Ik heb speelgoedgoden.
Als ik wakker word, praat ik met ze.
Dan zeg ik altijd:
'Maak alsjeblieft mijn zus beter, zodat we weer samen naar school kunnen.'
Mijn kinderen zijn het hier gewend. Zweden is een fantastisch land voor ze.
Ik wil dat ze hier overleven.
LEYLA'S GEZIN GAAT IN HOGER BEROEP TEGEN DE UITZETTING...
...EN WACHT OP EEN UITSPRAAK.
We kunnen niet verklaren waarom er meer kinderen...
PSYCHOLOOG
...met zo'n reactie zijn in Zweden dan in andere landen.
We kennen gelijksoortige gevallen in andere landen, maar niet zo veel.
Tot nu toe hebben we hier geen goede verklaring voor.
Culturele factoren die misschien alleen hier spelen kunnen een rol spelen.
Misschien spelen de onzekerheden waar de gezinnen mee te maken hebben...
...tijdens de asielprocedure mee.
Veel gebieden zijn nog niet onderzocht...
...wat dit syndroom betreft.
DARIA (DASHA) REAGEERT 8 MAANDEN NIET MEER
Vorige week belden ze ons.
Ze zeiden dat er een besluit was genomen in onze zaak.
We krijgen een verblijfsvergunning voor Zweden.
Een paar dagen later kregen we een brief via de post.
Via de post...
- ...die alles bevestigde. -Dat het waar was.
Herstel komt meestal als het gezin zich veilig voelt.
Het komt niet meteen.
Meestal duurt het een aantal maanden voor je het beter ziet worden.
We hebben Dasha het besluit voorgelezen en zeiden dat alles goed zou worden.
Alles komt goed en niemand schopt ons er nog uit.
Het herstel van deze kinderen komt als er weer hoop is.
De ouders zijn degenen die de hoop overdragen.
Dus het moet een soort communicatie zijn.
De toon, de aanraking...
...de sfeer in de ruimte.
De kinderen kunnen de hoop van de ouders voelen.
Zulk lang haar.
Net als Raponsje. Prachtig.
Over je hele rug.
KAREN REAGEERT 14 MAANDEN NIET MEER
KAREN KAN NU GEPUREERD ETEN EN VLOEISTOFFEN DOORSLIKKEN.
Ik werk nu fulltime.
Daar ben ik heel blij mee. Ik wil blijven werken.
DE TIJDELIJKE VERBLIJFSVERGUNNING VAN KARENS FAMILIE LOOPT BIJNA AF.
DAN MOETEN ZE OPNIEUW ASIEL AANVRAGEN.
LEYLA REAGEERT 11 MAANDEN NIET MEER
De toestand van het jonge jezidi-meisje blijft gelijk.
Maar nu vertoont haar oudere zus ook tekenen van het syndroom.
Ik heb het gezin bezocht op de verjaardag van de moeder.
Ze vertelde me dat een jaar geleden op haar verjaardag haar beide dochters...
...haar bloemen gaven en haar kusten.
Nu kunnen ze dat geen van beiden.
LEYLA'S FAMILIE STAAT NOG STEEDS DEPORTATIE TE WACHTEN.
DARIA (DASHA) - 6 MAANDEN LATER
Het gaat steeds beter met Daria. Ze gaat weer naar school.
Ze weet niet meer wat er met haar gebeurd is.
Soms vraagt ze: 'Mama, sliep ik?'
Dan zeg ik: 'Ja, je was een slapende prinses.
Maar nu ben je weer ontwaakt en komt alles goed.'
DARIA HEEFT MEER DAN EEN JAAR HET BERUSTINGSSYNDROOM GEHAD.
Het is belangrijk om te zeggen dat Zweden zeker...
...jarenlang veel vluchtelingen toeliet.
We waren een gemeenschap die haar deuren opende.
IN ZWEDEN ZIJN STEEDS MEER MENSEN TEGEN IMMIGRANTEN...
...EN ASIELPROCEDURES ZIJN STRENGER.
ER KWAMEN MEER DAN 200 NIEUWE GEVALLEN VAN HET BERUSTINGSSYNDROOM BIJ...
...IN DE AFGELOPEN DRIE JAAR.
DEZELFDE SYMPTOMEN VAN TERUGTREKKING WORDEN NU GEZIEN...
...BIJ KINDEREN IN AUSTRALISCHE VLUCHTELINGENCENTRA.
EN ONZE OPRECHTE DANK AAN DE GEZINNEN DIE HUN VERHALEN DEELDEN VOOR DEZE FILM.
Ondertiteld door: Wietske de Vries